رضا سعیدی

آسم شغلی

آسم عبارت است از کاهش قابل برگشت قطرنایژه هادراثرانقباض عضلانی واشکال درعمل تنفس براثرعوامل متعددی مانندموادایجادکننده آلرژی ،عوامل تحریک کننده مستقیم وغیرمستقیم ،علل عصبی وعواملی دارویی ایجاد می شود

درحالت عادی تعادلی بین نیروهای منقبض کننده ومنبسط کننده عضلات صاف نایژه هابرقراراست اگراین تعادل بهم بخورد منجربه انقباض برونش هامیگردد

آسم معمولا"طی دوواکنش متفاوت بروزمی کنددرواکنش نوع اول پادتن مقابله کننده (آنافیلاکتیک )ایمونوگلوبولین Eراواردعمل کرده وواسطه های شیمیایی رااز سلولهای بازوفیل آزاد می سازد این واکنش بسیارسریع رخ می دهد.ودرکمترازیک ساعت پس از تماس باماده حساسیت زابروز می نماید .واکنش نوع دوم یک آلرژی ناشی از پادتن رسوب دهنده است تماس طولانی باماده آلرژن منجربه تشکیل ایمونوگلوبولین Gمی شود

علائم وتظاهرات بالینی آسم های شغلی:

علائم وتظاهرات بالینی آسم های شغلی مشابه علائم واشکال بالینی آسم معمولی است حملات آسم معمولا"عصرهاوبعداز اتمام کاروبیشتردرشب هارخ می دهدگاهی اوقات این حملات به دنبال عطسه های پی درپی ،ترشح شدید ازبینی وسرفه های انقباضی بروزمی کندوبازدم هابتدریج کوتاه می شوندسپس به آرامی تنگی نفس کاهش می یابدومقداری خلط چسبناک ازسینه خارج می گردد.

آسم شغلی معمولا"به موجب تماس باآلرژنهای گیاهی ،حیوانی وشیمیایی بروز می کند

الف- عوامل گیاهی:

ازآلرژنهای گیاهی می توان چوبهای مناطق گرمسیر، برگ گردو وچوبهای صمغ داررانام برد بعلاوه تماس با گردوغبار آرد(احتمالا"ناشی ازشپشک گندم )حبوبات .فعالیت درمشاغلی چون آسیاب کردن ،پخت نان وتولیدخمیراز مشاغل شایع دراین زمینه است

آسم ناشی ازپنبه (بیسینوز)الیاف شاهدانه (کانابیوز)وکتان(لینوز)از آسم های شایع درصنایع نساجی است .کپک هامثل کلادسپوریوم ،پنیسیلیوم وآسپرژیلوس نیز از آلرژنهای گیاهی محسوب می شوند.کارگرانی که درپایش روغنهای گیاهی بلاخص روغن کرچک که ازآن درتهیه کود،صابون وموادآرایشی استفاده می شود فعالیت دارند وهمجنین افرادی که درنقل وانتقال آنها دخیل هستند نیزممکن است مبتلا به آسم شغلی شوندآلرژنهای دیگری که منشاگیاهی دارندعبارتندازصمغ عربی وصمغ کارایاکه درصنعت چاپ کاربرددارند.

ب- عوامل جانوری :

ازآلرژنهای که منشاءجانوری دارندمی توان به مو،ناخن،دندانهاوپرهای واجزای مختلف بدن ومدفوع خشک شده حیوانات اشاره کردبقایای حشرات مفصل دارشامل عنکبوتهاوبلاخص کک آبی که ازآن بعنوان غذای ماهی هااستفاده می شود از عوامل دیگرجانوری هستند که بعنوان عوامل آلرژن شناخته می شود

ج- عوامل شیمیایی:

 موادپلاستیکی وآمینهای معطر(ترکیبات مورداستفاده درصنایع رنگ سازی )ازآلرژنهای شیمیایی محسوب می شوند.

درمان:

درمان حمله های آسم براساس استفاده ازداروهای متسع کننده نایژه هاکه ازتئوفیلین مشتق می گردندصورت می گیرددرمواردی که هیستامین آزادمی شود(مثلا"آسم نانوایان ویاتماس باپرسولفات ها،نمکهای پلاتین والیاف طبیعی )ضدهیستامین هامی توانند مفید باشنددربعضی موارداستفاده ازکورتیکوئیدهامی تواند موثرباشد